'Ronald redde levens': Koninklijke onderscheiding voor Ronald Brands bij zijn afscheid van de Hiv Vereniging

'Wie één leven redt, redt de hele wereld.' Met die woorden opende locoburgemeester van Utrecht Eelco Eerenberg zijn speech. Ronald Brands was bijna dertig jaar lang Belangenbehartiger Juridische en Maatschappelijke Zaken bij de Hiv Vereniging. In die functie zette hij zich tomeloos in voor mensen met hiv, op collectief niveau, maar ook individueel.  

Obstakels

"Dertig jaar geleden was de wereld voor mensen met hiv een plek van angst en stigma. Wie destijds hiv had, verloor vaak niet alleen zijn gezondheid, maar ook zijn baan, zijn verzekering en zijn toekomst. U weet helaas uit eigen ervaring hoe groot de obstakels waren,” zei de locoburgemeester in zijn toespraak. Toen Ronald in zijn zoektocht naar een woning een verplichte hiv-test moest ondergaan testte hij positief. Bij de Hiv Vereniging kreeg hij advies, waarna hij een rol zag voor zichzelf en hij zich met zijn achtergrond als jurist besloot in te zetten voor de belangen van mensen met hiv. Aanvankelijk als vrijwilliger, later als medewerker. 

Levensmissie

Ronald stond jarenlang aan de frontlinie in de strijd tegen hiv-gerelateerd stigma en de ongelijkheden waarmee hiv-patiënten geconfronteerd worden. “In tijden toen velen wegkeken, koos u ervoor om te blijven kijken naar de mens achter de ziekte,” benadrukte de locoburgemeester. "Dat besluit, om altijd het menselijke aspect centraal te stellen, definieerde zijn werk en maakte het meer dan een gewone baan. Het werd zijn levensmissie."

Zijn inzet breidde zich uit van voorlichting en het doorbreken van taboes naar het pleiten voor rechten en gelijke kansen voor mensen met hiv. In zijn functie als belangenbehartiger voor Maatschappelijke en Juridische Zaken zette Brands zich jarenlang in voor praktische oplossingen in de zorg en het juridische landschap. “Niet alles was een hole-in-one,” gaf de locoburgemeester aan, refererend aan Ronalds liefde voor golf: "Maar Ronalds geduld en doorzettingsvermogen leidden tot tastbare overwinningen."

Levens redden

Enkele doorbraken werden tijdens de ceremonie benoemd. Zo wist Ronald ervoor te zorgen dat mensen met hiv toegang kregen tot hypotheken en verzekeringen. Een ander succes was de uitbreiding van die toegang naar zzp'ers, een groep die vaak buiten de boot viel. Ook hielp hij zorgverleners wegwijs maken in het ingewikkelde systeem van declaraties, waarmee drempels wegvielen voor het verlenen van cruciale zorg aan mensen zonder verblijfspapieren. Ook speelde Ronald een cruciale rol bij het verkrijgen van verblijfsvergunningen op medische gronden voor mensen met hiv, door te laten zien dat medicatie in het land van herkomst vaak niet beschikbaar was. Eerenberg: "Door deuren te openen waar anderen een muur zagen, verbeterde u levens. Daarmee redde u levens. En redde u de hele wereld."

Luisterend oor

Behalve zijn werk voor de Hiv Vereniging stond Ronald ook buiten zijn werkdag altijd klaar voor mensen in nood, memoreerde de locoburgemeester. “Wie geen vangnet heeft, kon altijd bij u terecht voor een luisterend oor en concrete hulp.” 

Eerenberg besloot zijn toespraak met een anekdote over de Ronalds toekomstplannen: “Na al dit goede werk lonkt de golfbaan,” zei hij lachend. “Maar weet u, het lijkt me geen verkeerd vooruitzicht.” Waarna hij de beroemde woorden uitsprak: “Zijne Majesteit de Koning het heeft behaagd om u te benoemen tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau.” De zaal reageerde met een luid applaus en een staande ovatie. 

In de nieuwste editie van ledenmagazine plus> staat een uitgebreid afscheidsinterview met Ronald: "Altijd blijven duwen waar het schuurt."